PERİYODİK CETVEL NEDİR, NASIL KULLANILIR, PERİYODİK TABLO ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Periyodik Cetvel Nedir?
Periyodik Cetvel Nedir?

Bir asırdan biraz önce kimyager Dmitri Mendeleev tarafından dünyada bulunan elementleri düzenleyen periyodik tablonun ilk şekli yayınlanmıştır. Mendeleev’in ögeleri sınıflandırma yöntemi o kadar kullanışlıdır ki bugün bile hala geliştirilmiş olsa da aynı tablo kullanılmaktadır. Bu yazıda periyodik tablo nedir özellikleri nelerdir nasıl kullanılır gibi soruların cevaplarını bulabilirsiniz.

Periyodik Tablo Nedir?

Periyodik Tablo Nedir?
Periyodik Tablo Nedir?

Elementlerin yer aldığı periyodik tablo artan atom numarası, yani atom çekirdeğindeki toplam proton sayısı sıralaması ile oluşturulan tüm kimyasal elementlerin yer aldığı organize bir dizidir. Kimyasal elementler bu şekilde düzenlendiğinde, özelliklerinde “periyodik kanun” olarak adlandırılan ve aynı kolondaki (gruptaki) elementlerin benzer özelliklere sahip olduğunu tekrar eden bir model ortaya çıkar. 19. yüzyıl ortalarında Dmitry I. Mendeleyev tarafından yapılan ilk keşif, kimyanın gelişiminde inanılmaz bir değer taşımaktadır.

Periyodik Tablonun Özellikleri Nelerdir?

Periyodik tablonun yapısı çok önemlidir. Mevcut tablo, kimyasal özellikleri, benzerlik ve farklılıkları göstermek amacıyla 117 elementi çok farklı bir düzende tutmaktadır. Bütün elementlerden 94’ü doğada bulunurken diğer 24 tanesi parçacık hızlandırıcılarla sentetik olarak üretilmiştir. Ayrıca, periyodik tablonun çoğu kopyası, metal ve metal olmayan elementleri koyu renkli bir merdiven basamağı çizgisiyle ayırır. Metaller solda, metal olmayanlar sağda yer alır. Ek olarak elementler element atomunun çekirdeğindeki protonların sayısı olan artan atom numarası sırasına yerleştirilir.

Benzer özellikler taşıyan öğelerin aynı sütunlarda bulunması için satırlar da düzenlenmiştir. Her eleman karesinde elemanın sembolü, atom numarası, atom kütlesi, elektronegatiflik, elektron konfigürasyonu ve değerlik sayıları hakkında bilgi bulunmaktadır. Periyodik tablonun alt kısmında, lantanoidler ve aktinitler içeren iki sıralı bir blok bulunur. Bu gruplar iç geçiş metalleri olarak sınıflandırılır.

Periyodik Tablo Ne Zaman Bulunmuştur?

Periyodik Cetvel Nasıl Kullanılır?
Periyodik Cetvel Nasıl Kullanılır?

Uluslararası Kimya Topluluğuna göre Rus bir kimyager ve mucit olan Dmitri Mendeleev’in periyodik tablonun babasıdır. Mendeleev 1860 yıllarda Rusya St. Petersburg’da bir üniversitede öğretim görevlisidir. O zaman Rusçaya çevrilmiş ya da Rusça yazılmış organik kimyaya ait bir ders kitabı olmadığından Mendeleev bir kitap yazmaya ve aynı zamanda karmaşık element sorunuyla başa çıkmaya karar vermiştir. 1869 yılında atomik kütleye göre kimyasal elementleri sıralamaya başlayan Mendeleev diğer elementlerin de keşfedileceğini öngörerek tablonun sol tarafını boş bırakmıştır.

Elementleri atom ağırlığına ve valansa göre düzenleyen Mendeleev, henüz keşfedilmemiş elementler için alan bırakmakla kalmamış, aynı zamanda bu elementlerin beşinin özelliklerini ve bileşiklerini de tahmin etmiştir. 1875 yılına gelindiğinde, Fransa, Almanya ve İsveç’teki bağımsız araştırmacılar tarafından yapılan araştırmalarda tabloda boş bırakılan elementlerin üçü daha (galyum, germanyum ve skandiyum) keşfedilmiş ve Mendeleev’in periyodik tablosu daha fazla itibar kazanmıştır.

Modern Periyodik Tablo Nasıldır?

Modern periyodik tablo 1913 yılında Henry Moseley tarafından geliştirilmiştir. İngiliz fizikçi Moseley, atomun yapısına ilişkin araştırma yapmış ve çekirdeğin içindeki proton sayısının atom numarası olduğu varsayılan sonuca varmıştır. Bu da Mendeleev’in keşfettiği bazı tutarsızlıkların açıklanmasını sağlamıştır. (Tellür 52, iyot 53 gibi) Moseley’nin modern periyodik yasası: elementlerin özellikleri atom numaralarının periyodik fonksiyonudur şeklinde açıklanmaktadır. Modern periyodik tablonun avantajları şunlardır:

Elementlerin sınıflandırılması, atom numaralarının temel özelliğine dayanır. Bir elementin pozisyonu, doğal olarak benzer kimyasal özelliklere sahip elemanları gruplayan dış valansın elektronik konfigürasyonuyla belirlenir. Valans kabuklarını tamamen dolduran eylemsiz gazlar, her periyodun sonuna yerleştirilir. Metaller, metal olmayan metaloidler, geçiş metalleri, atıl gazlar, lantanidler ve aktinitler gibi farklı element türleri arasında açık bir sınır belirtir.

Modern periyodik masanın eksiklikleri şunları içerir: Hidrojen pozisyonu çözülmemiştir. Tablonun ana gövdesinde lantanidler ve aktinitler için yer yoktur. Tablonun düzeni geçiş grubunda, lantanidlerde ve aktinidlerde birçok elementin elektronik konfigürasyonunu yansıtmaz. Gruplara ilişkin problemler hala mevcuttur.

Periyodik Tablonun Özellikleri Nelerdir?

Atom Numarası: Bir atomdaki protonların sayısı, o elementin atom numarası olarak adlandırılır. Protonların sayısı hangi element olduğunu tanımlar ve elementin kimyasal davranışını belirler. Örneğin, karbon atomlarının altı, hidrojen atomlarının bir ve oksijen atomlarının sekiz protonu vardır.

Atom sembolü: Atom simgesi (veya element sembolü) bir elementi temsil etmek için seçilen bir kısaltmadır (karbon için “C”, hidrojen için “H” ve oksijen için “O” vb.). Bu semboller uluslararası olarak kullanılır. Örneğin, altın için atomik sembol “Au” Latince kelimesi aurum’un kısaltmasıdır.

Atom ağırlığı: Bir elementin standart atom ağırlığı elementin atomik kütle birimlerindeki (amu) ortalama kütlesidir. Bireysel atomların atom kütlesi daime bir tam sayıdır. Bununla birlikte, periyodik tablodaki atom kütlesi ondalık sayı olarak ifade edilir, çünkü bu, bir elementin çeşitli izotoplarının ortalamasıdır. Bir element için atom ağırlığı ortalama nötron sayısından atom kütlesi içerisindeki proton sayısını (atom numarası) çıkararak bulunabilir.

Periyodik Tablo Nasıl Kullanılır?

Elementlerin periyodik tablosu, keşfedilen mevcut 118 elementi listeler. Tablonun yapısı benzerlikleri olan öğeleri düzenlerken, öğelerdeki farklılıkları belirten birkaç simge ve sayı bulunur. Aşağıdaki talimatları kullanarak periyodik tabloyu rahatlıkla kullanabilirsiniz:

Tablo, artan atom numarasına göre düzenlendiği için soldan sağa yapılandırılmıştır. Atom numarası, tek bir atomdaki protonların sayısıdır. Her satır veya sütun tamamlanmış değildir. Bu nedenle merkezde kopmalar olmasına rağmen tablonun okunması soldan sağa doğru yapılır. Örneğin, hidrojen atom numarası 1’dir ve sol üsttedir. Helyumun atom numarası 2’dir ve sağ üsttedir. Periyodik tabloda 18 adet sütun vardır. (Dikey) Her sütunun üzerinde 1’den 18’e kadar olan numaralar bulunur. Bu numaralar elementin hangi gruba ait olduğunu belirtir. (Örneğin halojen ailesine ve alkali metal ailesine veya her ikisine birdin gibi.) Tabloda 7 adet periyot bulunur. (Yatay) Periyotlar tablonun sol tarafından başlar ve 1’den 7’ye kadar numaralandırılmıştır.

Her periyot bir öncekinden daha büyüktür. Bu, periyodik tablodaki atomların artan enerji seviyeleri ile ilişkilidir. Periyodik tablo genellikle renkli bir görünüme sahiptir. Bu kullanıcının, elementin metal, yarı metal ve ametal gibi ek gruplama sistemini anlamasını sağlar. Metaller genellikle koyu bir renkle gösterilirler. Bununla birlikte, hidrojen metallerin tarafında olmasına rağmen ametal grubunda yer almaktadır. Metaller parlaktır, oda sıcaklığında genellikle katıdır, ısı ve elektriği iletirler. Ametaller daha açık bir renkle gösterilirler. Ametaller hidrojende (H) dahil olmak üzere Radona (Rn) kadar olan elementlerdir. Ametallerin parlaklıkları yoktur, ısı veya elektrik iletmezler. Genellikle oda sıcaklığında gazlardır ancak katı, gaz veya sıvı olabilirler. Yarı metal / yarı metaloidler periyodik tabloda genellikle 2 renkten oluşan bir kombinasyonda gösterilirler. Bu elementler metallerin ve ametallerin bazı özelliklerini taşırlar.

Yeni Bulunan Elementler Nelerdir?

Aralık 2015’te Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC), Amerika, Rusya ve Japonya’da dört yeni element keşfedildiğini ve sentezlendiğini açıklamıştır. Bu yeni unsurlarla, tablonun yedinci periyodu da tamamlanmıştır. Bu elementler Nihoniyum (Nh, Atom numarası 113), Moscovium (Mc, Atom numarası 115), Tennesine (Ts, Atom numarası 117) ve Oganesson (Og, Atom numarası 118) dur.

Periyodik Cetvel ile İlgili Video

Be the first to comment

Bir Cevap Yazın