OMURGASIZ HAYVANLAR NELERDİR?

Omurgasız Hayvanlar Nelerdir?
Omurgasız Hayvanlar Nelerdir?

Yapılarında iskelet değil dış yapı yüzeyi bulunan, karada ve suda yaşayan ve hareket kabiliyetleri kısıtlı olan canlılara omurgasız hayvanlar denmektedir. Doğa üzerinde %90’dan fazla canlı bu sınıf içerisinde ele alınır ve sınıflandırılır. Bir yere tutunup da yaşayan omurgasız hayvanlara pasif, hareket halinde olan türlerine ise aktif denmektedir. Omurgasız hayvanların çeşitleri ve genel özellikleri hakkında daha detaylı bir bilgi için yazımızın geri kalanı okunabilir.

Omurgasız Hayvanlar Nelerdir?

Düşünme ve karar verme yetileri sıfır olan, buna karşın hareket alanları da oldukça kısıtlı olan canlılara omurgasız hayvanlar denmektedir. Omurgalı hayvanlardan birçok açıdan farklı özelliklere sahiptirler. İlkel bir yapıları bulunmaktadır ve çoğunlukla hepsi parazitler halinde beslenirler. Tenyalar, solucanlar, yumuşakçalar ve amipler omurgasız hayvanlar sınıfında yer almaktadır. Ayrıca kendi içlerinde de ikiye ayrılmaktadırlar. Buna göre bazı omurgasız hayvanlar gerçek birer dokuya sahip iken bazıları ise gerçek değil yapay dokulara sahiptir.

Omurgasız Hayvanların Genel Özellikleri Nelerdir?

Omurgasız hayvanların en temel özellikleri bazılarının karada bazılarının suda yaşanmasıdır. Dünya üzerinde havada yaşayan ya da uçma yetisine sahip olan tek bir tür omurgasız hayvan bulunmamaktadır. Omurgalılarda olduğu gibi bariz ve belirgin bir iskelet yapıları yoktur. Ancak zaman içerisinde evrim çizelgesinde ilerleyerek kendilerini ve türlerini korumak adına iskelet benzeri yapılar edinmişlerdir. Örneğin yengeç hayvanlarının sırt kısmında bulunan sert kabuksu yapı iskelet vazifesi görmektedir. Yengeçlerin evrim geçirmeden önceki hallerinde ise böyle bir dokuya rastlanmamaktadır. Çeşitli böceklerde mikroskop ile bakıldığında daha bariz bir şekilde görülen kitin yapısı da bir iskelet taklidi olarak görev sürmekte ve bu türdeki omurgasız hayvanları dış etkenlere karşı korumaktadır.

Omurgasız Hayvanlar Kaça Ayrılır?

Omurgasız hayvanlar genel literatürde ikiye ayrılmaktadır. Bir hücreli ve çok hücreli canlılar olarak canlılar listesinde tasnif edilmektedir. Çok hücreli canlılar yaşam fonksiyonları ve hareket alanları olarak tek hücreli omurgalılara oranla daha gelişkin canlılardır. Kendi içlerinde de birçok türe ayrılmaktadırlar. Tek hücreli canlılara amipler, sporlular, haşlamlılar ve öglenalar örnek gösterilebilir.

Amipler ve Öglenaların Genel Özellikleri Nelerdir?

Amipler, tek hücreli omurgalılar arasında en fazla sayıda yer alan canlı grubudur. Gerçek değil yarı- saydam bir yapıda olan yalancı ayakları vardır. Bu yalancı ayaklar vasıtasıyla sınırlı hareket alanlarını kat ederler. Vücudunun belirli bir biçimi bulunmayan amipler sürekli olarak değişim göstermektedirler. Her amip farklı bir geometrik yapıya sahip olabilmekte ve yalancı ayakları hareket ettikçe biçim değiştirmektedirler. Eşeysiz olarak bölünerek çoğalma yöntemi ile ürerler. Öglenalarda ise en temel örneği kamçılı hayvan oluşturmaktadır. Ağız kısmında kamçıya benzeyen uzun ve dikey bir bölme olduğu için bu ad verilmiştir.

Kimi durumlarda bitki özellikle gösterirler. Fotosentez yapabilen türleri mevcuttur. Birçok kaynakta hem bitki hem de hayvan olma özellikleri ile her iki isimde de anılmaktadır. Amiplerden en temel farkları ise yalancı ayaklarıyla değil kamçıları ile az da olsa hareket etmeleridir. Zaman içerisinde ışıklara hassasiyet göstererek göz lekeleri oluşmuştur.

Haşlamlılar ve Sporluların Genel Özellikleri Nelerdir?

Haşlamlılar ve sporlular da amip ve kamçılı hayvanlar gibi tek hücrelidir. Temel yaşam fonksiyonları ve hareket yetileri kısıtlıdır. Sporluların vücut yapıları içerisin arka halka, ön halka, çekirdek ve çekirdekçik gibi bölmeler bulunmaktadır. Hareket etmeyen tek omurgasız hayvanlardır. Tamamen parazit bir yaşam sürerler ve başka canlılar üzerinden beslenirler. En belirgin örneklerini sıtma plazmodyumu oluşturur. Sıtma hastalığının da temel sebebi olan canlılardır. Çünkü belli başlı sivrisineklerin dil bölgelerinde asalak olarak yaşarlar. Terliksi hayvan biyolojik çizelgelerde örnek olarak gösterilen tek hücreli omurgasız hayvanlar sınıfında yer alır. Vurgan koful ve besin kofulu gibi parçalı vücut bölümleri bulunur. Kirpikleri vasıtasıyla hareket etmektedirler. Tek hücreli canlılar arasında en gelişmiş olanı haşlamlılardır. Besinlerini parazit olarak değil ağız yoluyla alırlar. Kofulları vasıtasıyla boşaltım sistemlerini kullanmaktadırlar.

Solucanların Genel Özellikleri Nelerdir?

Çok hücreli omurgasız canlılar arasında solucanlar kendi içlerinde üç gruba ayrılmaktadırlar. Halkalı, yuvarlak ve yassı çeşitleri mevcuttur. En tehlikeli olanları ise yassı solucanlar olup insanların bağırsaklarında yaşarlar. Tamamen parazit bir yaşamları mevcuttur. Çok hücreli olmalarına rağmen haşlamlılar gibi bir ağız yapıları yoktur. Bunun yerine tüm vücut yüzeylerini emme biçimiyle kullanarak bağırsaklardaki besin değerlerini tüketirler. Aynı zamanda bağırsakların işlevlerini yok ederek çeşitli bağırsak hastalıklarının ve bağırsak kanserlerinin oluşmasına da neden olabilirler.

Süngerlerin Genel Özellikleri Nelerdir?

Süngerler, denizde yaşayan çok hücreli omurgasız hayvanlardır. Çok hücreliler arasında en basit ve ilkel yapıya sahip olan canlı türleridir. Birçok özelliği tek hücreli canlılar ile eş değer olarak gelişme göstermiştir. Çoğalmaları eşeysiz olmak ile birlikte tomurcuklanma yöntemi ile sağlanır. Tıpkı çoğu tek hücreli canlılar gibi hareket etme yetileri bulunmamaktadır. Bulundukları yerlere bağlı olarak yaşarlar. Buna ek olarak süngerlere çok benzeyen selenterler de çok hücreliler arasında bulunur. Her iki tür de deniz yaşayıp mevcut bir sinir sistemleri yoktur.

Be the first to comment

Bir Cevap Yazın