ESP NEDİR, NASIL ÇALIŞIR, NE İŞE YARAR?

ESP Nedir?
ESP Nedir?

ESP sisteminin açılımı; Elektronik Stabilite Programı’dır. Son zamanlarda kullanılmaya başlanılan otomobil teknolojisinde bulunan standart bir donanım sistemidir. Bu donanım sistemi, otomobilin ve otomobilde bulunan tüm akşamların kötü yol şartlarının olumsuzluklarından etkilenmemesini sağlar. Ayrıca bu sistemle aniden gelişen manevralar yüzünden otomobilin kontrolden çıkma durumunun önlenmesi sağlanır. ESP sistemi, saniyede 25 defa hız ve konum bilgisi alarak bu konularda da kontrolü sağlamaktadır. Bu yazımızda; ESP nedir, nasıl çalışır ve ESP sistemin parçalarının çalışma prensipleri nasıldır gibi ESP sistemine dair detaylı bilgiler bulabilirsiniz.

ESP Nedir?

ESP Nasıl Çalışır
ESP Nasıl Çalışır

ESP, araçların yollarda güvenli bir şekilde yol almasını sağlayan sisteme verilen addır. ESP sistemi, bir otomobil programı olarak ifade edilebilir. Bu sistemde, akıllı araç sensörleri olarak bilinen parça ve aksamlar ve akıllı araç algılayıcıları bir bütün halinde işlemektedir. Bir başka ifade ile ESP sistemi, direksiyon hakimiyeti veya gaz, fren pedalının aynı anda düzenli işlemesi ve herhangi bir kaza anında aracın kontrolden çıkmasının önlenmesi için devreye giren sistemin bütünüdür. Örneğin seyir halinde olan otomobillerde ani şekilde çevrilen direksiyonlar yüzünden virajların güvenli bir şekilde alınamaması durumunda ciddi kazalar yaşanabilmektedir. Ancak ESP sistemi ile bu tarz durumlarda araç, sürücünün kontrolü altında kalarak; güvenle virajı alır ve yola devam eder.

ESP Nasıl Çalışır, Ne İşe Yarar?

ESP sistemlerinde motorun işletim sistemine müdahale edilmektedir. Bu müdahale ile otomobilde bulunan her tekerleğe farklı şiddette basınç gönderilir. Her bir tekerler için ve o tekerleğe uygun olacak şekilde farklı basınç seviyesi ayarlanmaktadır. Bunun sonucu olarak farklı tekerlekler üzerinden farklı fren şiddetleri sağlanması amaçlanır. Bu çalışma prensibi sayesinde sürücü otomobili ile virajlara hızlı girse dahi otomobil virajda savrulmaz. Ayrıca virajlar haricinde de karşılaşılan ani manevra sorunları görülebilir. Örneğin; yolda aniden karşılaşılan engeller veya otomobilin önüne çıkan hayvanlar karşısında aniden manevra yapılması gerektiğinde ESP sistemi ile otomobil savrulmadan ve kontrolden çıkmadan güvenli bir şekilde yola devam eder.

ESP Sisteminin Parçaları Nelerdir?

ESP Ne İşe Yarar
ESP Ne İşe Yarar
  • Hidrolik Ünite: ESP sisteminde yer alan hidrolik ünitesi, kontrol ünitesinin komutları ile tekerlekler üzerindeki basıncı düzenler. Valflar yardımı ile otomobilin her bir tekerleğinin basınç miktarını ayarlar. Kontrol ünitesinde yer alan elektronik görevleri yerine getirmekle sorumlu hidrolik ünite, otomobilin motor kısmında yer almaktadır. Bu ünite ayrıca sistemin bütün fonksiyonlarını da idare etme görevi üstlenir.
  • Tekerlek Hız Sensörü: ESP sisteminde yer alan kontrol ünitesi otomobilin tüm tekerleklerinin hızlarını hesaplamaktadır. Bu hız hesaplamasını tekerlekler için tasarlanan hız sensörleri ve bu sensörler tarafından gönderilen sinyaller sayesinde yapılır. Bu sensörler tarafından gönderilen sinyaller yardımı ile lastiklerin dönüş yönü de kontrol edilir.
  • Direksiyon Açı Sensörü: ESP sisteminde bulunan direksiyon açı sensörü sayesinde direksiyonun açısı ölçülür ve bununla beraber direksiyonun konumu tespit edilir. Bu ölçüm sonucunda tespit edilen açı ile tekerleklerin basıncı, gaz pedalı pozisyonu, sürücünün sürüş eğilimi ve aracın hızı gibi faktörler hesaplanabilir.
  • Yanal İvme ve Rotadan Sapma Sensörü: Yanal ivme sensörü ve rotadan sapma sensörü senkronize bir şekilde çalışma prensibine sahiptir. Bu sayede bu iki sensör otomobil hakkında en doğru tahmini yapabilir. Ayrıca sürücünün sürüş eğilimi hakkında da en yakın tahminleri edinme imkanına sahiptir. Rotadan sapma sensörünün görevi, kendi dikey ekseni etrafında gerçekleşen hareketleri kayıt etmektir.
  • ECU Verisi ile Haberleşme ve Hidrolik Kontrol Ünitesi: ESP sistemi kontrol ünitesi ve motor kontrol ünitesi, verilerin işlenmesi yoluyla haberleşir. Bu haberleşme sayesinde sürücü otomobilin hızını aşırı arttırdığında ESP sistemi, daha düşük torklarda çalışmasını sağlar. Ayrıca bu kontrol mekanizması sayesinde lastiklerin kayması da önlenmiş olur.

ESP Sisteminin Önemi Nedir?

Otomotiv piyasasında yaşanan gelişmelerle, araçlar için gelişmiş güvenlik programları ve mekanik- elektronik sistemlerde de büyük gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişmeler sayesinde araçlar ve araçta bulunan insanlar daha güvenli bir şekilde yol almaktadır. Son günlerde üretilen bazı araçlar da ESP sistemleri standart donanım olarak yer almakta iken bazı araçlarda opsiyonel olarak tercihe bırakılmaktadır. Araçlar için artık ABS sisteminin ne kadar gerekli olduğu kanıtlandıysa; ESP sistemlerinin de bu şekilde gerekli olduğu kabul edilmeli ve bu sisteme gereken önem verilerek satın alınmalıdır.

Be the first to comment

Bir Cevap Yazın