EŞEYSİZ ÜREME NEDİR, ÇEŞİTLERİ, ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Eşeysiz Üreme Nedir?
Eşeysiz Üreme Nedir?

Bir ata canlıdan gamet oluşumu ve döllenme olmadan genetik yapısı ata canlı ile aynı olan bireylerin meydana getirilmesi işlemi olarak da bilinen eşeysiz üremenin temelinde mitoz bölünme yatar. Organizmaların çok hızlı bir şekilde çoğalma imkanı sağlar. Eşeysiz üremenin çeşitleri ve bu üremenin özellikleri ile ilgili bilgilere yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Eşeysiz Üremenin Özellikleri Nelerdir?

Eşeysiz üreme de tek ata canlı vardır. Herhangi bir çeşitlilik sağlanmamaktadır. Temelini mitoz bölünmeden alır. Değişmiş olan çevre şartlarına dayanıksız olan bireyler meydana gelir. Kısa aralıklar ile çok sayıda birey meydana gelir. Eşeysiz üremeyi yapan canlılar da mutasyona maruz kaldığı zaman kalıtsal çeşitliliğe sebep olabilir. Eşeysiz üremeyi yapan canlıların türlerinin evrim kavramlarına herhangi bir katkı sağlamaz. Eşeysiz üremeyle üreyen canlılar da cinsiyet bulunmaz. Üreme çeşitlerinin arasında en hızlı üremeyi gerçekleştiren türdür.

Eşeysiz Üremenin Çeşitleri Nelerdir?

Eşeysiz Üreme Çeşitleri
Eşeysiz Üreme Çeşitleri

Eşeysiz üreme çeşitleri bölünerek üreme, tomurcuklanma ile üreme, spor ile üreme, vejetatif üreme ve rejenerasyon (yenilenme) ile üreme olarak 5 tanedir.

Bölünerek Üreme Nasıl Olur?

Bölünerek üreme, tek hücreli canlıların (bakteri, amip, paramesyum vb.) birçoğunda görülmektedir. Temelini mitoz bölünme oluşturmaktadır. Ana bireylerin belli bir büyüklüğe ulaşıp, daha sonra bölünmesi ile olur. Oluşan bireylerin genetik yapıları birbirleri ile ve ata canlı ile aynı olur.

Tomurcuklanma İle Üreme Nasıl Olur?

Tomurcuklanmayla üreme; sünger, hidra, denizanası ve mercanlarda görülmektedir. Ana canlılarda mitozla oluşmuş olan çıkıntıların gelişip yeni canlı meydana getirmesidir. Oluşmuş olan bireyler ana canlılardan ayrılabilir veya koloni gibi bağlı da kalabilir. Tomurcuklanma ile üreme de genetik çeşitlilik olmaz.

Spor ile Üreme Nasıl Olur?

Sporla üreme; mantar, su yosunu, kara yosunu ve eğreltiotlarında görülmektedir. Sporlar bazı canlılarda mayoz bölünme ile oluşturulurken, bazılarında ise mitozla oluşturulur. Çiçeksiz olan bitkiler de diploit ana canlıların vücutlarında bulunan spor keselerinde mayozla birçok spor oluşur. Keselerin patlaması sonucu çevreye yayılmış olan sporlar uygun olan ortamlarda gelişir. Böylece monoploit canlılar meydana gelir. Sporlar, mayozla oluştuğu zaman spor ile üreme sırasında çeşitlilik sağlanır. Çiçeksiz olan bitkilerde bulunan sporlar, gametler gibi monoploit olduğu halde döllenme yetenekleri yoktur ve çevreye karşı oldukça dayanıklıdırlar.

Vejetatif Üreme Nasıl Gerçekleşir?

Vejetatif üreme, gelişmiş olan bitkilerde görülür. Yenilenmeye bağlı olan üreme şekli olarak bilinir. Bitkilerin üreme ile ilgili olmayan bir organından yeni bir bitki oluşmasıdır. Bitkilerin, kullanılmış olan organlarına göre belirli çeşitlere ayrılır. Bu çeşitler; çelik ile yumru ile sürünücü gövde ile vb.’dir. Vejetatif üreme de ana bitkilerin kalıtsal özellikleri korunmaktadır. Böylece ırkın devamlılığı sağlanmış olur. Daha kısa sürelerde yeni bir bitki meydana gelebilir.

A. Çelik ile üreme; ana bitkilerden koparılmış olan yaprak ya da dal parçasına koyulan çelik, yeni bitki oluşmasına yol açar. Çelik olarak seçilen parçalar genç dallardan alınmaktadır. Bunun sebebi; genç olan parçalar da mitozun daha hızlı gerçekleşmesidir.

B. Yumru ile üreme; besin depolanmış olan toprak altındaki yumrulardan yeni bitkilerin meydana gelmesidir.

C. Sürünücü gövde ile üreme; toprağın üstünde veya altında sürünmekte olan gövdenin yapılarından kök oluşumuyla yeni bitkinin elde edilmesidir.

Rejenerasyon ile üreme nasıl olur?

Rejenerasyonla üreme, organizmaların eksilen parçalarının onarılması sonucu yeni canlının meydana getirilmesidir. Tüm çok hücreli olan canlılarda rejenerasyon yani yenileme yeteneği bulunur. Fakat yenilenme yeteneği canlıların evrimsel olan gelişmişlik dereceleri arttıkça azalmaktadır. Bu sebep ile rejenerasyon basit yapılı olan canlılarda üremeyi sağlıyorken, gelişmiş olan canlılarda onarımı sağlar.

Eşeysiz Üreme ile İlgili Video


Be the first to comment

Bir Cevap Yazın