BAKTERİ NEDİR, ÇEŞİTLERİ, VÜCUDA NASIL GİRER?

Bakteri Nedir
Bakteri Nedir

Bakteriler diğer organizmaların hem içinde hem dışında yaşayabilen her ortama adaptasyon sağlayan mikroskobik ve tek hücreli organizmalardır. Bazı bakteriler zararlıdır ancak çoğu yararlı bir amaca hizmet eder. Birçoğu bitki, insan ve hayvan gibi canlıların yaşam biçimini desteklerler ayrıca endüstriyel ve tıbbi süreçlerde kullanılırlar. Bakterilerin yaklaşık 4 milyar yıl önce dünyada ilk canlılar olduğu düşünülüyor. Bilinen en eski fosiller bakteri benzeri organizmalardır. Bakteriler çoğu organik ve bazı inorganik bileşikleri gıda olarak kullanabilir ve bazıları ekstrem koşullarda hayatta kalabilirler. Bağırsak mikrobiyolojisi işlevine artan bir ilgi, bakterilerin insan sağlığında oynadığı rollere ışık tutmaktadır. Bakteri nedir çeşitleri nelerdir önemi nedir gibi sorularınıza cevap bulmak adına yazımızın devamını okuyabilirsiniz.

Bakteri Nedir?

Bakteri Çeşitleri
Bakteri Çeşitleri

Bakteri, bitkiler ve hayvanlar gibi bir yapıya sahip olmayan tek hücreli organizmalardır. Bakterilerin boyutları genellikle birkaç mikrometre uzunluğundadır ve milyonlarca bakteri bir araya gelerek topluluk şeklinde yaşarlar. Bir gram toprak genellikle yaklaşık 40 milyon bakteri hücresi içerir. Bir mililitre tatlı su genellikle yaklaşık bir milyon bakteri hücresi tutar. Bazı türleri, örneğin siyanobakteriler, oksijen üretirler. Bunlar, dünyanın atmosferinde oksijen yaratmada hayati bir rol oynamaktadır. Ancak Helyobakteriler gibi diğer türler oksijen üretmezler.

Dünya Üzerinde Ne Kadar Bakteri Vardır?

Dünyanın en az 5 nonilyon bakteri bulundurduğu tahmin ediliyor ve dünyanın biyo kütlesinin çoğunun bakterilerden oluştuğu düşünülüyor.

Bakteri Türleri Nelerdir?

Bakteri Türleri
Bakteri Türleri

Pek çok farklı bakteri çeşitleri vardır. Bakterileri sınıflandırmanın en yaygın yolu şekle göre sınıflandırmadır çünkü üç temel şekli vardır.

Küresel: Bir top gibi şekillenen bakterilere kok, tek bir bakteriye ise koküs denir. Örnekler streptokok grubu bakterileri küresel bakteriler olup streptokok enfeksiyonundan sorumludur.

Çubuk / Çomak Şekilli: Bunlar basil (Bacillus) bakteriler olarak bilinirler. Bazı çubuk şekilli bakteriler kavislidir. Bunlara da vibrio denir. Çubuk şekilli bakterilere örnek olarak Bacillus anthracis (B. anthracis) veya Anthrax (Şarbon Bakterisi) verilebilir.

Spiral Şekilli: Bunlara spirilla (tek bir bakteri spirillus) denir. Eğer bobinleri çok sıkı ise, spiroket olarak da bilinirler. Bulaşıcı bir hastalık olan Leptospirosis, Lyme ve Frengi spiral şekildeki bakterilerden kaynaklanan hastalıklardır.

Bakteri Hücrelerinin Yapıları Nasıldır?

Bakteri hücreleri bitki ve hayvan hücrelerinden farklıdır. Bakteriler prokaryotlardır, yani çekirdekleri yoktur. Bir bakteri hücresi şunları içerir:

Kapsül: Bazı bakterilerde hücre duvarının dışında bulunan bir tabakadır.

Hücre duvarı: Peptidoglikan adı verilen bir polimerden yapılmış bir tabakadır. Hücre duvarı bakterilere şekil verir. Plazma zarının dışında bulunur. Bazı bakterilerde hücre duvarı daha kalındır. Bunlara Gram-pozitif bakteriler adı verilir.

Plazma zarı: Hücre duvarı içerisinde bulunan zar, enerji üretir ve kimyasallar taşır. Zar geçirgendir, bu da maddelerin içeri girebileceği anlamına gelir.

Sitoplazma: Genetik materyali ve ribozomları içeren kimyasal zarın içindeki jelatinimsi bir maddedir.

DNA: Bakterinin gelişiminde ve işlevinde kullanılan tüm genetik talimatları içerir. Sitoplazmada bulunur.

Ribozomlar: Burası proteinlerin yapıldığı ya da sentezlendiği yerdir. Ribozomlar RNA zengini granüllerden oluşan kompleks parçacıklardır.

Flagellum: Bazı bakteri türleri hareket için Flagellum kullanılır. Bazı bakterilerde birden fazla kamçılı vardır.

Pili: Hücrenin dışındaki bu saç benzeri uzantılar, bakterilerin yüzeylere yapışmasına ve genetik materyali diğer hücrelere aktarmasına izin verir. Pili ayrıca hastalığın insanlara yayılmasına da katkıda bulunabilir.

Bakteriler Nasıl Beslenir?

Bakteriler farklı şekillerde beslenirler.

Heterotrofik bakteriler ya da heterotroflar, enerjilerini tüketilen organik karbon vasıtasıyla alırlar. Çoğu, çürümüş et gibi organik maddeleri emerek beslenirler Bu parazit bakterilerin bir kısmı üzerinde yaşadığı canlıyı öldürürler. Ototrofik bakteriler (veya sadece ototroflar) kendi yiyeceklerini güneş ışığı, su ve karbondioksit kullanıp fotosentez ile ya da karbondioksit, su ve amonyak, azot, kükürt gibi kimyasallar kullanarak kemosentez ile üretirler. Fotosentezi kullanan bakterilere fotootrofotlar denir. Kemosentezi kullanan bakteriler kemoototrof olarak bilinirler. Bunlar, okyanus deliklerinde veya yonca, bezelye, fasulye, mercimek ve yer fıstığı gibi baklagil köklerinde sıklıkla bulunurlar.

Bakteriler Nerede Yaşar?

Bakteriler toprak, su, bitkiler, hayvanlar, radyoaktif atıklar, yer kabuğunun derinliklerinde, kutup buzu ve buzullarında ve kaplıcalarda bulunurlar. Ayrıca stratosferde de bakteri bulunduğu gibi atmosferde 6 ile 30 mil arasında, okyanus derinliklerinde 10.000 metre derinliğe kadar bakteri bulunmaktadır.

Aerob veya aerobik bakteri, ancak oksijenin bulunduğu yerde yaşayabilirler. Bazı türleri insan hayatı için korozyon, kirlenme, su berraklığında sorunlar veya kötü koku gibi problemlere neden olabilir.

Anaeroblar veya anaerobik bakteriler, ancak oksijenin olmadığı ortamlarda yaşayabilirler. Bu bakteri türleri insanlarda, çoğunlukla gastrointestinal sistemde yaşarlar. Ayrıca gazlı kangren, tetanoz, botulizm ve diş enfeksiyonlarına da neden olabilirler.

Fakültatif anaeroblar veya fakültatif anaerobik bakteriler, oksijen olsun veya olmasın yaşayabilir, ancak oksijenin bulunduğu ortamları tercih ederler. Çoğunlukla toprak, su, bitki örtüsü, insanların ve hayvanların normal florasında bulunurlar. Örnekler arasında Salmonella bakterisi bulunur.

Mezofiller veya mezofilik bakteri, insanlardaki enfeksiyonların çoğundan sorumlu olan bakterilerdir. Yaklaşık 37 derece santigrat derecede ılımlı sıcaklıklarda gelişirler. İnsan vücudunun sıcaklığı da budur. Ayrıca insanın bağırsak florasında ya da bağırsak mikrobiyomunda bulunan Lactobacillus acidophilus (L. acidophilus) gibi bazı mezofilik bakteriler insan sağlığı için de yararlıdırlar.

Ekstremofiller ya da ekstremofilik bakteriler, çoğu yaşam biçimi için aşırı kabul gören koşullara dayanabilirler. Örneğin Termofiller 75 – 80 C arasındaki yüksek sıcaklıklarda yaşayabilirler. Hipertermofiller ise 113 C’ye kadar olan sıcaklıklarda hayatta kalabilirler.

Bakteriler Nasıl Kullanılır?

Bakteriler sıklıkla kötü olarak düşünülür, ancak çoğu yararlıdır. Bakteriler olmadan nefes bile alınan oksijen olmayacağı için yaşanılamaz.

İnsan Hayatı: Vücuttaki bakterilerin çoğu insan sağlığında önemli rol oynamaktadır. Örneğin sindirim sistemindeki bakteriler, kompleks şekerler gibi besinleri vücudun kullanabileceği formlara bölerler. Tehlikeli olmayan bakteriler, patojenik veya hastalık yaratan bakterilerin atmak istediği yerleri işgal ederek hastalıkları önlemeye de yardımcı olur. Bazı bakteriler patojenlere saldırarak insanları hastalıktan korurlar.

Azot Fiksasyonu: Bakteriler nitrojen alırlar ve öldüklerin bu nitrojeni bitki kullanımı için serbest bırakırlar. Bitkiler, yaşamak için toprakta azota ihtiyaç duyarlar, ancak kendileri üretemezler. Bunu sağlamak için, birçok bitki tohumunda bitki filizlendiğinde kullanılan küçük bir bakteri kabı bulunur.

Gıda Teknolojisi: Lactobacillus ve Lactococcus gibi laktik asit bakterileri maya ve küfler veya mantarlarla birlikte peynir, soya sosu, natto (fermente soya fasulyesi), sirke, yoğurt ve turşu gibi gıdaları hazırlamak için kullanılır.

Sanayi ve Araştırma Bakteriler: Bakteri organik bileşikleri parçalayabilir. Bu, atıkların işlenmesi ve petrol sızıntılarının ve zehirli atıkların temizlenmesi gibi faaliyetler için yararlıdır. Farmasötik ve kimya endüstrileri bazı kimyasalların üretiminde bakteri kullanırlar. Bakteriler, moleküler biyoloji, biyokimya ve genetik araştırmalarda kullanılır. Hızlı büyüyebilir ve kolayca manipüle edilebilirler. Bilim adamları, genlerin ve enzimlerin nasıl çalıştığını incelemek için bakteri kullanır. Bakteri antibiyotik yapmak için gereklidir. Bacillus thuringiensis (BT) zirai ilaç yerine tarımda kullanılabilen bir bakteridir. Pestisit kullanımı ile ilişkili istenmeyen çevresel etkilere sahip değildir.

Bakteriler ile İlgili Video

Be the first to comment

Bir Cevap Yazın