ASİT YAĞMURLARI NEDİR, NASIL OLUŞUR, ZARARLARI NELERDİR?

Asit Yağmurları Nedir
Asit Yağmurları Nedir

Fosillerin yakılması sonucu oluşan yağışlara asit yağmurları denir. Asit yağmurlarının sonucunda sülfürik ve nitrik su buharı oluşur. Asit yağmuru nedir, nasıl oluşur, zararları nelerdir? gibi soruların cevaplarına yazımızdan ulaşılabilir.

Asit Yağmuru Nedir?

Asit Yağmuru Nedir
Asit Yağmuru Nedir

Genellikle endüstriyel faaliyetin ve enerji tüketiminin çok olduğu yerlerde yakılmış olan, kömür ve petrol gibi fosillerden, azot ve kükürt gazları ortaya çıkar. Ortaya çıkan bu gazlar bulutlarda olan su buharı ile tepkimeye girerek, sülfürik ve nitrik asitleri meydana getirir. Oluşan bu asitler de kar, yağmur, çiğ ve sis gibi olaylar ile yeryüzüne ulaşır. Normal koşullarda oluşan yağmurların ph’ı 5,6’dır. Bu değerin altında olan yağışlara asit yağmuru adı verilir. Asit yağmurları, özellikle sanayi devrimden sonra kükürt ve azotun atmosferde birikmesi sonucunda etkisini hissettirmeye başlamıştır.

İlk olarak 1852 de İngiltere de Robert Angus Smith ismindeki bilim adamı asit yağmurlarıyla hava kirliliğinin arasındaki ilişkiyi fark etmiştir. Sanayilerin bu yağışları tetiklediğini ortaya koymuştur. Bu yağışlar yalnızca olduğu bölgeyi etkilemez. Fosil yakıt, az miktar kükürt içeren kimyasalların karışımı olarak bilinir. Fosil yakıtların aşırı derecede kullanılması birçok ülkeyi etkiler. Bu sebeple 1997 de Kyoto Protokolü imzalanmıştır. Bu yağışlar, insan faaliyetlerinin sonucunda oluştuğu gibi yanardağlar gibi doğal olayların sonucunda da oluşabilir.

Asit Yağmurlarının Etkileri Nelerdir?

Asit Yağmurlarının Etkileri
Asit Yağmurlarının Etkileri

Tüm çevreye zarar veren asit yağmurların da en çok etkilenen ormanlar ve tarım alanları olur. Bu yağışlar, toprakların yapılarında bulunan magnezyum ve kalsiyum gibi bitkilerin gelişiminde önemli olan elementlerin yıkanıp, derinlere taşınmasına sebep olmaktadır. Böylece ağaçlar ve bitkiler topraktan yeterli miktarda verim alama. Ağaç ve yaprakların büyümeleri yavaşlar ve sararmasına sebep olur. Göllere ve akarsulara düşen yağmurlar, suda bulunan asitin dengesini bozar ve balıkları da etkiler. Balıkların bu durumdan etkilenmesi besin zinciri ile insanları da etkiler. Sülfat, solunum yolu ile alınır. Böylece bronşit, astım gibi çeşitli hastalıklara sebebiyet verir.

Toprakta bulunan alüminyumun çözülmesine neden olmaktadır. Bu sebeple ağaçların köklerinde bulunan besinlerden faydalanılmasını engeller. Mermer, kireç ya da kum taşından oluşan ve içinde kalsiyum karbonat bulunan tarihi eserlere de zarar verir. Asit yağmuruna maruz kalmış olan taş ve metallerin bozulmasına sebep olur ve renklerini de giderir. Aynı zamanda binalarda da aynı durumlara sebebiyet verir. Asit yağmuru içeren göllerde yüzmek çok tehlikelidir. Kişide tahrişe ve akciğer hasarlarına sebep olur.

Asit Yağmurlarının Etkilerini En Aza İndirmek İçin Neler Yapılmalıdır?

Termik santrallerin yerine, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı fazlalaştırılmalıdır. (Jeotermal enerji, rüzgar enerjisi vb.) Orman yangınları engellenmeli, yeşil alanların yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Şehir içinde yapılan ulaşımlar da özel araçlar yerine toplu taşıma araçları tercih edilmelidir. Havayı çok fazla kirleten kaçak kömürlerin kullanımı engellenmelidir. Endüstriyel tesislerin bacalarına filtre takılmalı ve araçların bakımları zamanında yaptırılmalıdır. Öncelikle yapılması gereken asit yağmurlarının nedeninin ve etkilerinin anlaşılmasıdır.

Asit yağmurlarının çözümünde, yağmurların çevreye nasıl zararlar verdiği ve ne gibi problemlere sebep olduğu kirleticilerin kaynaklarında ne gibi değişiklerin yapılabileceği anlaşılmalıdır. Tesis kaynaklı olan emisyonlar azaltılmalıdır. Ayrıca her bir kişi bu büyük problemin çözümü için kendisinin probleme olan katkısını azaltarak, çözümün bir parçası olabilir. Öncelikle kişiler tüketici olarak enerji tasarrufu yapabilir. Aydınlatma, havalandırma, ısıtıcı gibi makineler seçilirken, enerjiyi randımanlı olarak kullanan cihazlar tercih edilmelidir. Kişilerin bilinçlendirilmesi de oldukça önemlidir. Asit yağmurları, enerji santrallerinde özel üretimli olan filtreler kullanılmalı veya düşük kükürt oranına sahip fosil yakıtların kullanılması ile kükürt dioksitin salınımı en az indirilmelidir.

Asit Yağmurlarının En Fazla Görüldüğü Alanlar Nelerdir?

Endüstriyel tesislerin çok olduğu yerler, çok trafik olan yerler, fosit yakıtlarının çok kullanıldığı yerler ve termik santrallerin olduğu yerlerde görülür. Dünya genelinde ise Amerika, Japonya, Almanya ve Çin gibi ülkelerde en fazla görülür. Türkiye de ise Kocaeli ve Ereğli gibi endüstrileşmeye bağlı olarak asit yağmuru daha çok görülür.

Asit Yağmurlarının Sonuçları Nelerdir?

Asit Yağmurlarının Sonuçları
Asit Yağmurlarının Sonuçları

Asit yağmuru ve etkisi incelendiğinde gereken önem verilmediği zaman gelecek nesillerin yaşamları tehlikeye atılmış olur. Asit yağmurları, tarihi ve doğal güzelliklerin yitirilmesine sebep olacağı gibi birçok bitki ve hayvan türünün de yok olmasına neden olur. İnsanların kendi yaşam kalitelerini arttırmak, bitki ve hayvanların neslini korumak ve gelecek nesillere sağlıklı birer yaşam alanı bırakabilmek için insanlar kendi üzerine düşen görevleri yerine getirmelidir. Asit yağmurları, kültür varlıklarını da olumsuz etkilemektedir. Ozon katmanında bulunan deliğe ek olarak sera etkisine de sebep olur. Bu da atmosferin daha da ısınmasına neden olur.

Sera etkisine yol açan sebepler arasında karbon dioksit, su buharı, metan, kloroflorokarbon ve ozon gibi gazların atmosfer de daha da çoğaldığını gösterir. Sadece atmosfer de bulunan karbon dioksit gazın iki katına çıkması sonucunda, yıllık olan sıcaklığın ortalama olarak 3 derece artacağını düşünür. Böyle bir değişiklik tarıma ve yiyecek maddelerinin üretimine sebep olur.

Asit Yağmurları ile İlgili Video

Be the first to comment

Bir Cevap Yazın